در یازدهـم مـارس ،۲۰۲۵ مانیـل شـاهد
یــک لحظــه تاریــخی بــود: دســتگیری
رودریگــو دوترتــه، رئیس جمهــور ســابق
فیلیپیــن، بــه اتهــام جنایــات علیــه
بشــریت. ایــن اقــدام، کــه بــه دســتور
دیــوان کیفــری بین الملــلی صــورت
گرفــت، نــه تنهــا پایــان یــک دوران
پرآشــوب را رقــم زد، بلکــه فیلیپیــن و
نظــام عدالــت بینالملــلی را در معــرض
آزمــونی سرنوشت ســاز قــرار داد.
دوترتــه، کــه بــا وعده هــای پوپولیســتی
و وعــده مبــارزه بیرحمانــه بــا مــواد
مخــدر در ســال ۲۰۱۶ بــه قــدرت
رسیــد، بــه ســرعت چهــرهای اقتدارگــرا
و بیرحــم از خــود نشــان داد. جنــگ
علیــه مــواد مخــدر او، کــه بــا شــعار
قتــل، قتــل، قتــل همــراه بــود، بــه
یــک کشــتار سیســتماتیک تبدیــل
شــد و هــزاران نفــر را بــه کام مــرگ
کشــاند. ســازمان های حقــوق بشــر،
روزنامه نــگاران و فعــاالن مــدنی ای،
کــه صــدای اعتــراض خــود را بلنــد
کردنــد، بــا تهدیــد، ارعــاب و حــتی
قتــل مواجــه شــدند.
ســابقه دوترتــه، مملــو از خشــونت و
بی قانــونی اســت. او بــه مــدت بیــش
از دو دهــه شــهردار داوائــو سیــتی بــود
و در ایــن مــدت، بــه دلیــل اعمــال
ســختگیرانه و گاه غیرقانــونی نظــم و
قانــون، شــهرت یافــت. اتهامــات مربــوط
بــه ارتبــاط او بــا گروه هــای زیرزمیــنی
کـه مسـئول قتـل صدهـا نفـر در داوائـو
هســتند، هرگــز بــه طــور کامــل روشــن
نشــد. ایــن ســوابق، نشــانگر الگــوی
رفتــاری او در دوران ریاســت جمهــوری
بــود.
دســتگیری دوترتــه، پیــامی قاطــع
بــه رهبــران جهــان ارســال می کنــد:
هیچ کــس، حــتی قدرتمندتریــن افــراد،
فراتــر از قانــون نیســتند. ایــن اقــدام،
اعتبــار دیــوان کیفــری بینالملــلی را،
کــه پــس از خــروج فیلیپیــن از آن در
ســال ،۲۰۱۹ بــا چالش هــای جــدی
روبــرو بــود، احیــا می کنــد.
بــا ایــن حــال، دســتگیری دوترتــه،
فیلیپیــن را در یــک دوراهی حســاس
قــرار میدهــد. حامیــان او، کــه
هنــوز هــم از نفــوذ قابــل توجــهی
برخوردارنـد، ایـن اقـدام را یـک توطئـه
سیــاسی میداننــد و احتمــا ًًال بــه آن
واکنــش نشــان خواهنــد داد. ایــن
امــر، می توانــد بــه بی ثبــاتی سیــاسی
و اجتمــاعی در فیلیپیــن منجــر شــود.
از ســوی دیگــر، فعــاالن حقــوق بشــر
و قربانیــان جنــگ علیــه مــواد مخــدر،
ایــن دســتگیری را گامی مهــم در
جهــت تحقــق عدالــت میداننــد. آن هــا
امیدوارنــد کــه محاکمــه دوترتــه، نــه
تنهــا او را پاســخگو کنــد، بلکــه بــه
قربانیــان نیــز التیــام بخشــد و از تکــرار
چنیــن جنایــاتی در آینــده جلوگیــری
کنــد.
محاکمــه دوترتــه در الهــه، آزمــونی
بــرای عدالــت بینالملــلی خواهــد
بــود. ایــن پرونــده، نــه تنهــا سرنوشــت
یـک مـرد، بلکـه اعتبـار دیـوان کیفـری
بینالملــلی و تعهــد جامعــه جهــانی بــه
حقــوق بشــر را تعییــن خواهــد کــرد.
ایــن رویــداد، فیلیپیــن را در یــک
دوراهی حسـاس قـرار میدهـد: آیـا ایـن
کشـور می توانـد از سـایه تاریـک گذشـته
خـود عبـور کنـد و بـه سـمت آینـدهای
روشــن تر و عادالنه تــر حرکــت کنــد؟
پاســخ بــه ایــن ســوال، آینــده فیلیپیــن
و نظــام عدالــت بینالملــلی را رقــم
خواهــد زد. ایــن پرونــده، یــک لحظــه
تعیین کننــده بــرای فیلیپیــن و جهــان
اســت، جــایی کــه عدالــت بایــد پیــروز
شــود
